Presentatie nieuw dialect boekje, “’t Gerèij”, op 24 november 2026 om 14.00 uur in de Udense bibliotheek

Deze presentatie zal plaatsvinden in de Udense bibliotheek en begint om 14.00 uur. De middag start met een power point presentatie van de “mister van ‘t Újes”, Chris van Haandel, die allerlei soorten gereedschap, oftewel Gerèij zal bespreken die vroeger op een boerderij gebruikt werden. Daarna zal het eerste boekwerkje, uitgegeven door Stichting Uden in Geschriften, overhandigd worden aan Johan van Driel, de zoon van Ad en Diny van Driel. Johan is de huidige beheerder van plattelandsmuseum Duinhove, gelegen aan Dorshout in Uden. Ad van Driel heeft in dat museum, gevestigd in een authentieke boerderij met wat schuren, duizenden voorwerpen verzameld uit het boerenleven in de eerste helft van de vorige eeuw. Dezelfde Ad heeft met zijn smakelijke vertelsels en zijn onuitputtelijke kennis over de hulpmiddelen van de boer op de boerderij een enorme bijdrage geleverd aan het tot stand komen van dit boekwerkje. En uiteraard heeft de dialectgroep ook vele unieke foto’s kunnen maken in zijn museum.

Het boek is in 6 hoofdstukken verdeeld, waarbij vooral de gebruiksvoorwerpen en hulpmiddelen in en om de boerderij besproken worden, zowel in het Nederlands als in het Brabants / Újes! Aan de dieren op de boerderij wordt in enkele aparte rubriekjes aandacht besteed. Wat te denken van een “kopzelleke” bij een koe , een “achterbroek” bij een paard, een “haolmes “ en een ”berremiet”. Zo komen er tientallen overzichten van hulpmiddelen, verdeeld over duidelijke thema’s, in het boek aan de orde. Maar ook zijn er vele smeuïge verhalen en uitgebreide beschrijvingen van bepaalde gereedschappen in te lezen. Bijvoorbeeld het (on?)smakelijke verhaal over de gietklomp: als de beerput leeggeschept moest worden, dan werd de zo genoemde gietklomp gebruikt. Met een zinken emmer aan een houten steel werd de inhoud van die beerput in de gierton oftewel de “zoeiton” geschept. En dat dat niet altijd vlekkeloos verliep, is wel duidelijk!

Zo staat het boek vol verhalen en anekdotes over ‘t “Gerèij” en kunnen we zien en lezen hoe de mensen zich in vroegere tijden op een slimme manier met eenvoudige middelen behielpen om klussen te klaren, waar wij nu onze handen niet voor om hoeven te draaien!

In het boek wordt tevens uitgebreid aandacht besteed aan de kleding van de boer en boerin. Vele foto’s geven hier een fraai beeld van. Ook de gang van zaken bij de vroegere kersenpluk en allerlei wetenswaardigheden over de roemruchte Újese vogelverschrikker Peerke Verskiet komen uitvoerig aan de orde.

Ad van de Broek, de vaste vormgever van Uden in Geschriften, heeft veel tijd gestoken in het overzichtelijk maken van de teksten; de teksten zijn dusdanig in kolommen gerangschikt dat je naast de Újese teksten onmiddellijk de Nederlandse “vertaling” ziet staan.

De grote hoeveelheid verhelderende foto’s en afbeeldingen geven dit boek een extra dimensie.

Na afloop van de presentatie is het boekwerk meteen te koop in de bibliotheek en daarna is het voor €17,50 verkrijgbaar bij Bruna, Primera en het Toeristisch Informatiepunt TIP. Dat laatste verkooppunt is gehuisvest in de Udense bibliotheek.

Iedereen is van harte welkom bij deze presentatie en de toegang is gratis.